نمایشگاه به روایتی غیر متعارف

نمایشگاه به روایتی غیر متعارف
مروری بر نمایشگاه ویدئوآرت و چیدمان
“به سادگی یک روایت ممکن” در موزه هنرهای معاصر اصفهان
25 تا 30 مردادماه 1397
سهیلا چهارسوقی
دانشجوی دکترای پژوهش هنر

در موزه هنرهای معاصر اصفهان به مدت پنج روز، نمایشگاه ” به سادگی یک روایت ممکن” شامل ویدئوآرت و چیدمان برگزار می شود. آثاری که از هشت هنرمند به گونه ی چیدمانی و تعاملی هستند. در روز افتتاحیه، پس از گذشت نیم ساعتی که تماشاگران آثار را در گالری شماره دو موزه بازدید کردند. نمایشگاه گردان آثار؛ رسول معرک نژاد در باره ی ایده آغازین و به انجام رسیدن نمایشگاه سخنرانی کردند و از جمعِ مطالعاتی خود با همیاری موسسه ی خانه خورشید برای مرکزیت بخشیدن به پژوهش در حیطه ی هنر که به آذر ماه سال 1395 اشاره کردند که سرآغاز شکل گیری این نمایشگاه شده بود. به گفته ی معرک نژاد: “در نخستین روزهای اعلام عمومی، تعداد بسیاری از مردان و زنان اهل مطالعه و هنرمند در برنامه ها ی پژوهشیِ مذکور اعلام حضور کردند اما پس از دو جلسه که قرار بوده تمرین و متن تهیه و ارائه کنند؛ تجمع آنان به هشت نفر تقلیل یافته و در طول یک سال تعدادی از جمع جدا شده و تعدادی دیگر به آن پیوسته شدند. ولی در هر حال هشت نفری که اکنون آثارشان به نمایش در آمده؛ برآمده از همان جمع است.” در ادامه می گوید: ” هنرمندان با نگارش و متن های عکس و نوشته؛ توانسته احوال متغییر روزانه ی خود را از زمان و مکان “از آن خودسازی” کنند.”
در میان آثار هنرمندان یک مضمون مشترک وجود دارد و آن اشاره به امر روزمره ی هنرمند است. آنگونه که هر هنرمند در مدت چهار هفته قرار برآن بوده هر روز سه عکس – بدون معیارهای زیباشناسانه- و سه متن از احساس و تفکر خود را در لحظه ثبت کند. اکنون در موزه هنرهای معاصر هر کدام به نوعی این روزمرگیِ عکس و نوشته ها به شیوه و سیاق خود به نمایش گذاشته اند.
در این دوران رخوت هنری شهر و تکرار آثار، این نمایشگاه جزو معدود نمایشگاه های تأثرگذاری است که مخاطب را درگیر خودش می کند و او را وامی دارد چندین بار به موزه هنرهای معاصر اصفهان برای دین مجدد آثار سر بزند. از طرفی از معدود نمایشگاه هایی است که کیوریتور توانسته به چگونگی ایده و پرداخت و اجرا به صراحت، و بیانی گیرا در شرح ماوَقَع صحبت داشته باشد.
با ورود به گالری، استیتمنت نمایشگاه دیده می شود که به گفته ی نمایشگاه گردان” “می بایست پیش از ورود به درون آثار و فضای گالری مطالعه شود.” استیتمنت به مانند نوشته ای است که علامات ویرایش هنوز بر آن به جا مانده است و از آن روی که آثار نگارشی هنرمندان نیز به همین صورت بوده، یعنی به شیوه ای که اگر قرار بر اصلاح متن بوده خط زده شده و در ادامه تصحیح شده اند و عبارت اشتباه هم چنان در صفحه هست؛ بنابراین استیتمنت نیز به همان شیوه در مدت دو هفته نگارش شده و متن های خط خورده باقی مانده اند تا خواننده به درکی از رد و قبول های هنرمند دسترسی داشته باشد.
در بخش هایی از استیتمنت نمایشگاه – آنچه خط خوردگی ندارد- آمده است: “مجموعه ی پیش رو بر این مبنا شکل گرفت که قرار شد جمع حاضر هر روز سه عکس – با هر وسیله ی ممکن– در سه موقعیت زمانی گرفته شود و برای هر عکس یک متن نوشتاری که بیانگر انتخاب و احساس در لحظه است را منعکس کند… خواسته ایم لحظات زندگی عادی را به وسیله تصویر و نوشتار بازتولید کنیم که برای گریز از روزمرگی توجه دوباره به آن است تا غبار روی آن را کنار بزنیم و این تکرار و عادت به پیرامون، حتی خود را، نگاه دوباره بیندازیم.”
در کنار استیتمنت، پوستر نمایشگاه نیز قابل تأمل است. درختی که به جای ریشه بر شیءای از همین روزمرگی هاست؛ میز نهارخوری دَوار، و شاخه های درخت از اشیا زندگی امروزه شکل گرفته است. متن عنوان نمایشگاه با تمامی زیبایی که دارد به سختی خوانده می شود اما در پسِ پوستر بروشور و کارتِ دعوت به هم آمیخته است که ناخوانی عنوان نمایشگاه را جبران می کند. به نظر می رسد همانگونه که هنرمندان از چندگونگی و بینارشته بهره برده اند پوستر نمایشگاه نیز چندگونگی را در نوع پوستر، کارت دعوت و بروشور در خود دارد.
آثار بازتاب زندگی و روزمرگیِ ساده ی هنرمندانی است که روایت به خود گرفته اند. بازتابِ آنچه که دیگران هم در حال انجامش هستند اما از آن خود نکرده اند. یک بُعد زنانه در تمام آثار حتی معرک نژاد موج می زند و آن عنصر نخ و طناب است. عناصری که به زنانگی و امر تحمیلی بر زن، حکایت دارند که خواسته یا ناخواسته وارد آثار شده است. فضا با تمام شلوغی متن و عکس ها به سادگی نمایش داده شده اند و آنقدر متن ها به شیوه های متفاوت و جذابی نگارش شده اند که اشتیاق را در خوانندگان و بازدیدکنندگان پدید می آورند تا روز بعد مجدداً به نمایشگاه باز گردند و مابقی نوشته ها را بخوانند و این امر را به وضوح می توان در بازدی مجدد مخاطبان دریافت.
این مجموعه یکی از معدود نمایشگاه هایی است به صدق، کیوریتوری شده است. زیرا به زعم معرک نژاد از ایده تا اجرا و نمایش؛ و در روند شکل گیری آثار، همه همراه بوده اند و هنرمندی اثری پیش از ایده پردازی به همراه نیاورده است. به گونه ای آثار از دریافت ایده تا انجامِ در موزه به مدتِ بیش از هفت ماه شکل گرفته اند تا در معرض دید مخاطب قرار گیرند. و توانایی آن را دارند که ذهن و تفکر مخاطب را درگیر کنند. در نوع خود نمایشگاهی است که درخور چندین بار دیدن هستند و نه فقط دیدن بلکه خوانده شدن.

برگرفته از دوهفته نامه صبح اندیشه/ شنبه 10 شهریورماه 1370

نظرات بسته شده است.